ETA Valjoux A05.231 to szwajcarski chronograf automatyczny z rezerwą chodu wynoszącą 68 godzin, 29 kamieniami i częstotliwością 28 800 drgań na godzinę. Ma stop sekundy, a jego balans reguluje się zmianą bezwładności, bez klasycznej raszplii.
To nie jest nowa konstrukcja, tylko gruntownie przerobiona wersja mechanizmu, który napędza chronografy od połowy lat siedemdziesiątych. Zmiany dotyczą trzech rzeczy naraz: zapasu energii, odporności na magnes i sposobu regulacji, a architektura pozostała ta sama.
Pełne dane techniczne ETA A05.231
Dane zebrane z bazy CaliberCorner oraz z opracowań technicznych poświęconych rodzinie Valjoux.
| Typ | chronograf automatyczny |
| Producent | ETA, Szwajcaria |
| Rodzina | Valjoux, na architekturze kalibru 7753 |
| Średnica | 30,00 mm (13¼ linii) |
| Wysokość | 7,94 mm |
| Kamienie | 29 |
| Częstotliwość | 28 800 drgań na godzinę (8 uderzeń na sekundę) |
| Rezerwa chodu | 68 godzin |
| Włos balansu | Nivachron, odporny na pole magnetyczne |
| Amortyzator | Nivashock |
| Sterowanie chronografem | krzywka i dźwignie, sprzęgło na pinionie oscylującym |
| Rotor | na łożysku kulkowym, naciąg jednokierunkowy |
| Regulacja | balans o zmiennej bezwładności, bez raszplii |
| Stop sekundy | tak |
| Liczba wskazówek | 5 |
Wiersz z rezerwą chodu jest tu najważniejszy. Klasyczna wersja tego mechanizmu dawała od czterdziestu ośmiu do pięćdziesięciu czterech godzin, więc przeskok do sześćdziesięciu ośmiu zmienia sposób korzystania z zegarka.
W jakich zegarkach znajdziesz ETA A05.231?
W chronografach szwajcarskich z półki powyżej sześciu tysięcy złotych, głównie u marek należących do tej samej grupy co producent mechanizmu. To zegarki sportowe i nurkowe o kopertach powyżej czterdziestu milimetrów, bo sam mechanizm ma trzydzieści milimetrów średnicy i prawie osiem wysokości.
Układ tarczy jest w tych modelach powtarzalny. Mała sekunda przy dziewiątej, licznik trzydziestu minut przy trzeciej i okienko daty dają kompozycję dwutarczową, symetryczną w poziomie.
Sześćdziesiąt osiem godzin zamiast czterdziestu ośmiu
To zmiana, którą widać nie w tabeli, tylko w tygodniowym rytmie noszenia zegarka.
Chronograf z klasyczną rezerwą staje w niedzielę. Zdjęty w piątek wieczorem przestaje chodzić przed końcem weekendu, więc poniedziałek zaczyna się od ustawiania godziny i daty. Przy zegarku z kalendarzem to kilkanaście sekund zabawy z koronką.
Sześćdziesiąt osiem godzin przesuwa tę granicę za poniedziałkowy poranek. Zegarek zdjęty w piątek po pracy chodzi jeszcze w poniedziałek rano, więc weekend przestaje wymuszać reset.
Skąd bierze się ta różnica przy tej samej architekturze? Odpowiadają za nią zmiany w przenoszeniu energii:
- Sprężyna i bęben zostały przeliczone tak, żeby oddawać energię dłużej przy zachowaniu momentu potrzebnego do napędzenia chronografu.
- Opory w przekładni zmniejszono, między innymi przez dopracowanie geometrii kół.
- Częstotliwość pozostała bez zmian. Osiem uderzeń na sekundę to warunek pomiaru z rozdzielczością jednej ósmej sekundy, więc na nim nie oszczędzano.
Wersję wyjściową tej konstrukcji opisywaliśmy w osobnym tekście o kalibrze Valjoux 7750. A05.231 to ta sama szkoła budowy chronografu, tylko po kilku dekadach poprawek.
Nivachron i regulacja bez raszplii, czyli dwie ciche poprawki
Poza rezerwą chodu zmieniły się dwa elementy, które decydują o tym, jak zegarek zachowuje się po latach.
Włos balansu wykonano ze stopu Nivachron. To materiał opracowany po to, żeby pole magnetyczne nie zmieniało jego pracy. Klasyczny stalowy włos namagnesowany sklei się zwojami i zegarek zaczyna spieszyć, czasem o kilka minut na dobę.
Powód, dla którego to dziś istotne, jest prozaiczny. Magnesy siedzą w zapięciach etui, w obudowach laptopów i w głośnikach, więc zegarek styka się z nimi codziennie, a nie raz na kilka lat.
Druga zmiana dotyczy sposobu regulacji. Zamiast raszplii, czyli dźwigni skracającej czynną długość włosa, kaliber ma balans o zmiennej bezwładności z ciężarkami na obwodzie.
Dla właściciela oznacza to jedno. Regulacja jest stabilniejsza w czasie, bo nic nie przesuwa się przypadkiem po wstrząsie, ale wymaga serwisu z odpowiednim wyposażeniem. To nie jest korekta, którą robi się przy okazji wymiany paska.
Wyższa półka na tym samym kalibrze
Powyżej dziewięciu tysięcy złotych ten sam mechanizm pracuje w chronografach o bogatszym wykończeniu koperty, z dekielkami odsłaniającymi rotor i tarczami wykonanymi w bardziej wymagających technikach. Funkcje pozostają identyczne.
Przy chronografie z tej półki warto sprawdzić przede wszystkim wodoszczelność i rodzaj przycisków, bo to one decydują o tym, czy stopera można używać w wodzie. Mechanizm będzie w obu przedziałach ten sam.
Czego po ETA A05.231 nie oczekiwać?
To solidny chronograf, ale niesie ze sobą ograniczenia swojej architektury.
Nie zmieści się w cienkim zegarku. Prawie osiem milimetrów wysokości mechanizmu przekłada się na koperty powyżej czternastu milimetrów grubości.
Nie da miękkiego startu stopera. Sterowanie krzywkowe daje wyraźnie odczuwalny skok przycisku, w odróżnieniu od konstrukcji z kołem kolumnowym.
Nie pozwoli na samodzielną regulację. Balans o zmiennej bezwładności wymaga serwisu, a nie przesunięcia dźwigni.
Najczęstsze pytania o ETA A05.231
Ile wynosi rezerwa chodu?
Sześćdziesiąt osiem godzin, czyli o kilkanaście do dwudziestu więcej niż w klasycznej wersji tego mechanizmu.
Czym A05.231 różni się od Valjoux 7750?
Trzema rzeczami: dłuższą rezerwą chodu, włosem balansu ze stopu Nivachron odpornym na magnes i regulacją przez zmianę bezwładności balansu zamiast raszplii. Architektura chronografu pozostała ta sama.
Jak wygląda układ tarczy?
Dwutarczowo: mała sekunda przy godzinie dziewiątej, licznik trzydziestu minut przy trzeciej, do tego okienko daty i centralna wskazówka pomiaru.
Czy ten kaliber jest odporny na pole magnetyczne?
Włos balansu wykonano ze stopu Nivachron opracowanego właśnie pod tym kątem, więc kontakt z typowymi magnesami domowymi nie rozstraja chodu tak jak w konstrukcjach ze stalowym włosem.
Jaka jest rozdzielczość pomiaru stoperem?
Jedna ósma sekundy, co wynika wprost z częstotliwości 28 800 drgań na godzinę.
Źródło danych technicznych: baza mechanizmów CaliberCorner.